Қазақстанда енгізіліп жатқан жаңа тетік аясында миллиондаған азамат өмір бойы қосымша зейнетақы төлемдерін алу мүмкіндігіне ие болады. Бұл туралы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі мәлімдеді.
Ведомствоның түсіндіруінше, жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналары (ЖМЗЖ) қызметкерлердің болашақтағы әлеуметтік қорғалуын күшейтетін негізгі құралдардың біріне айналып отыр. Бұл жүйенің басты ерекшелігі – жарналар қызметкердің жалақысынан ұсталмай, толықтай жұмыс беруші есебінен төленеді.
Нәтижесінде қазақстандықтардың зейнетақы жүйесі үш негізгі көзден қалыптасады:
– мемлекеттік базалық зейнетақы;
– Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорындағы (БЖЗҚ) жеке жинақтар;
– жұмыс беруші есебінен қалыптасатын шартты-жинақтаушы қосымша төлемдер.
Министрлік өкілдерінің айтуынша, бұл тәсіл әсіресе 1975 жылғы 1 қаңтардан кейін туған азаматтар үшін маңызды. Себебі олардың болашақ зейнетақы көлемі жинақтардың тұрақтылығына және жүйеге қатысу мерзіміне тікелей байланысты.
2026 жылы жұмыс беруші жарналарының мөлшерлемесі қызметкер табысының шамамен 3,5 пайызын құрайды. Жүйе кезең-кезеңімен енгізіліп, 2028 жылға қарай бұл көрсеткіш 5 пайызға дейін жеткізіледі.
Қазіргі таңда бұл тетіктің тиімділігі байқала бастады. 2026 жылғы 1 сәуірдегі жағдай бойынша жұмыс берушілер 5,8 миллион қызметкерді қосымша зейнетақы жүйесімен қамтыған. Ал жыл басынан бері азаматтардың шоттарына жалпы сомасы 951 миллиард теңге аударылған.
Сонымен қатар мемлекет бизнеске де қолдау көрсетіп отыр. Салық заңнамасына сәйкес, жұмыс берушілердің зейнетақы жарналарына жұмсаған шығындары корпоративтік табыс салығын есептеу кезінде шегеріледі. Бұл компанияларды қызметкерлерінің әлеуметтік жағдайына жауапкершілікпен қарауға ынталандырады.